Oncologie Update 2020

Predictieve diagnostiek voor immuun- en doelgerichte therapie

Muntgebouw Utrecht, Leidseweg 90, 3531 BG Utrecht

Datum: 28 oktober 2020
Tijd: 17.00 tot 21.15 uur

Sprekers 2019

Sprekers 2019

Prof. dr. Marjolijn Ligtenberg

Nieuwe opties met brede NGS panels Next generation sequencing (NGS) panels worden breed ingezet binnen de pathologie ten behoeve van de differentiaal diagnostiek en de analyse van predictieve genetische markers. Voor de frequent voorkomende tumortypes is inmiddels bekend hoe vaak bepaalde genen afwijkingen vertonen. Het pallet aan aberrante genen kan daarom helpen bij het nader karakteriseren van tumoren. Ook zogenaamde mutational signatures, die bepaald worden door de mutatie in de context van de omliggende nucleotiden, kunnen hierbij informatie leveren. Zij kunnen de onderliggende oorzaak van het ontstaan en/of het niet repareren van mutaties bloot leggen (bv een UV-radiatieprofiel als indicatie voor een melanoom). Een aberrant gen of een onderliggend mutational signature kan daarnaast voorspellend zijn voor de effectiviteit van gerichte therapieën.

Door de komst van meer doelgerichte middelen, komen steeds meer tumortypes in aanmerking voor predictieve analyses en neemt het aantal genen met een predictieve waarde toe. Naast activerende afwijkingen als fusiegenen en hotspot mutaties in of amplificaties van oncogenen, zijn steeds vaker ook inactiverende veranderingen van vaak grote tumorsuppressorgenen van belang. Hierdoor moet een veel grotere genomische regio worden geanalyseerd. Daarnaast is er een correlatie tussen de hoeveelheid afwijkingen in tumoren en de effectiviteit van immunotherapie. Het bepalen van microsatelliet instabiliteit (MSI) of de tumor mutational burden kan hierover informatie geven. Voor het bepalen van tumor mutational burden is een genenpanel van meer dan 1 Mb nodig. Dit is vele malen groter dan de minder dan 50kb-grote genenpanels die gebruikelijk zijn binnen de moleculaire pathologie. Door technische verbeteringen is het haalbaar dergelijke brede genenpanels in te zetten op een beperkte hoeveelheid histologisch of cytologisch materiaal. Al deze ontwikkelingen samen maken het aantrekkelijk om de beschikking te hebben over grote genenpanels. Door introductie van deze panel kunnen meer patiënten voor gepersonaliseerde therapie in aanmerking komen.


Dr. Anthonie J. van der Wekken

Anthonie van der Wekken is sinds 2012 longarts in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Binnen de longoncologie houdt hij zich bezig met alle aspecten van thoracale oncologie. Hij is daarbij vooral toegewijd aan de doelgerichte behandelingen. Daarnaast houdt hij zich bezig met onderzoek op dat gebied.

In 2017 heeft Dr. van der Wekken zijn promotie-onderzoek op het gebied van ALK- en EGFR-afwijkingen afgerond. In dit onderzoek heeft hij, middels onder andere exome sequencing, gekeken naar resistentiemechanismen bij behandeling met EGFR- en ALK-remmers. Daarbij is tevens gebleken dat ALK-IHC een betere voorspeller is dan ALK-FISH voor respons op crizotinib.

Anthonie van der Wekken is een van de leden van de Moleculaire Tumor Board van het UMCG, die onder andere met behulp van modeling bekijkt welke doelgerichte behandelingen mogelijk kunnen zijn bij zeldzame of onbekende mutaties. Nader onderzoek op dit gebied wordt nu verder uitgerold.

Daarnaast is Dr. van der Wekken voorzitter van de Commissie Richtlijn Niet-kleincellig longcarcinoom. Deze commissie heeft zich ten doel gesteld de richtlijn meer up-to-date te houden door modulair te werk te gaan en zal zich in de komende jaren hiermee bezighouden.


Prof. dr. Marjolijn Ligtenberg

Marjolijn Ligtenberg is hoogleraar Moleculaire Tumorgenetica en hoofd van het Laboratorium Tumorgenetica van het Radboudumc in Nijmegen. Zij is geregistreerd als Laboratorium Specialist Klinische Genetica (LSKG) en Klinisch Moleculair Bioloog in de Pathologie (KMBP).

Prof. dr. Marjolijn Ligtenberg studeerde Biologie aan de Universiteit van Utrecht. Zij deed haar promotie-onderzoek naar de moleculaire en functionele karakterisatie van een tumormarker in het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam en promoveerde in 1991 bij de Universiteit van Amsterdam. Na als postdoctoraal onderzoeker werkzaam te zijn geweest bij het Nederlands Kanker Instituut en het Radboudumc werkte zij vanaf 1995 op de afdelingen Genetica en Pathologie van het Radboudumc aan het opzetten, implementeren en uitvoeren van tumorgenetische analyses op zowel kiembaan- als tumormateriaal. Uit deze activiteiten is het Laboratorium Tumorgenetica voortgekomen, dat diagnostiek verzorgt op het gebied van genetische tumorpredispositie en de moleculaire pathologie. Ligtenbergs onderzoeksgroep richt zich met name op de identificatie en het gebruik van tumorgenetische informatie voor vroegdetectie van kanker en de behandeling van patiënten met kanker, die steeds vaker wordt afgestemd op de genetische kenmerken van de patiënt en diens tumor.


Dr. Jan H. von der Thüsen

Jan von der Thüsen is klinisch patholoog met subspecialistische interesse in thoracale en cardiovasculaire pathologie. Hij is momenteel werkzaam als de thoraxpatholoog en aandachtspatholoog voor moleculaire diagnostiek in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, waar zijn onderzoeksinteresses de pathologie van longkanker, fibrotische longziekten en de pathologie van pulmonale en harttransplantatie omvatten.

Dr. von der Thüsen voltooide zijn medische opleiding in het Verenigd Koninkrijk aan de universiteiten van Cambridge (Trinity College) en Londen (Imperial College), en zijn specialistische opleiding aan het Leids Universitair Medisch Centrum. Ook zijn doctoraat behaalde hij aan de Universiteit Leiden, voor onderzoek naar gentherapeutische benaderingen van atherosclerose.

Dr. von der Thüsen ontwikkelde zijn subspecialistische interesse in longziekten tijdens aanstellingen als patholoog en universitair docent aan het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, en de Royal Brompton & Harefield NHS Foundation Trust in Londen.


Dr. Bonne Biesma

Bonne Biesma is longarts in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in ’s-Hertogenbosch. Hij studeerde Geneeskunde aan de Universiteit van Groningen. Zijn promotie-onderzoek had als onderwerp het gebruik van hematopoëtische groeifactoren bij de behandeling van solide tumoren. In 1993 promoveerde hij cum laude aan de Universiteit van Groningen. Zijn opleiding tot longarts kreeg hij aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Sinds 1997 is hij werkzaam in het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

Sinds zijn komst heeft de vakgroep Longgeneeskunde uitgebreide ervaring opgedaan met het opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van longkanker en is onder zijn leiding een researchafdeling opgezet.

Dr. Biesma is gedurende 8 jaar penningmeester geweest van de EORTC Lung Cancer Group en is op dit moment bestuurslid van de Sectie Oncologie van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten (NVALT) (aandachtsgebied Opleiding). Ook is hij sinds 8 jaar lid van de Commissie Cursorisch Onderwijs van de NVALT (cursusleider Oncologie).


© 2020 F. Hoffmann-La Roche Ltd 04.06.2020 Legal Statement Privacy Policy

This website contains information on products which is targeted to a wide range of audiences and could contain product details or information otherwise not accessible or valid in your country. Please be aware that we do not take any responsibility for accessing such information which may not comply with any legal process, regulation, registration or usage in the country of your origin.